مجله خبری تشریفات

محققان و اثرها علمی آنها درین عصر

با همگی این وضع، در‌این عصر نیز حوزه نجف از تکاپوی علمی بدور نماند. از ابوعلی طوسی، فرزند روضه خوان طوسی، (متوفی ۵۱۵) اثری زیرا المرشد الی سبیل المتعبد و الامالی به مکان باقی‌مانده میباشد. او نزد علمای شیعه باعنوان موءثر ثانی آوازه دارااست.[۱۴] ابن شهرآشوب مازندرانی، ابوعلی فضل و ادب بن حسن طبرِسی مؤلف مجمع البیان و ابوعبدالله حسین بن احمدبن طحّال مقدادی تربیت یافتگان محضر اویند.[۱۵] همینطور روحانی ابوالوفاء عبدالجبار رازی، روحانی ابومحمدحسن بن بابویه قمی و روحانی ابوعبدالله محمدبن هبةالله طرابلسی معاصران وی و جملگی از شاگردان پدرش در حوزه علمیه نجف بوده‌اند.[۱۶] کتاب تفصیل کافیه ابن حاجب و تفصیل قصائد ابن ابی الحدید از نجم الائمة رضی الدین محمد استرآبادی (متوفی ۶۸۶)[۱۷] الایماقی فی گستردن الایلاقی و گستردن تعریب الزبدة در طب از عبدالرحمان بن عتائقی از علمای حلّه و آن‌گاه نجف اشرف[۱۸] و التنقیح الرایع فی تفصیل مختصرالشرایع مقداد بن عبداللّه سیوری پر اسم و رسم به فاضل مقداد (متوفی ۸۲۶)[۱۹] برای مثال اثر ها پژوهشگرانِ این عصر حوزه نجف تشریفات ترحیم مشهد میباشد.

عصر پژوهشگر اردبیلی
از نصفه دوم قرن دهم رونق علمی به حوزه نجف رجوع و برگشت. اقدامات اثرگذاری زیرا سهل ساختن دسترسی به آب‌شرب از روش حفر رودها به وسیله صفویه و تشکیل داد قلعه‌های پایدار و تأمین امنیت جانی ساکنان، تحت عنوان کارداران شکوفایی دوباره حوزه نجف شمرده شد‌ه‌است؛[۲۰] اما قبل از صفویان، برخی فرمانروایان و امیران ایلخانی و جلایری با رویکردی سیاسی به احیای نجف با ماهیت شیعی در قبال بغداد با اکثریت سنی به اقدامات مشابهی دست زده، البته موفقیت چندانی استخراج نکرده بودند.[۲۱]

برخی معتقدند مولی احمد بن اردبیلی در بازیابی رونق حوزه علمیه نجف نیز موثر بوده میباشد. حضور پژوهشگر اردبیلی در حوزه نجف و مورد قبول افتادن مدرسه دینی وی، یعنی تتبع در روایات و اعتنا به روایات درست السند ـ که چه بسا گزینه بی‌اعتنایی یا این که اعراض فقهای سَلَف قرار گرفته بودـ در قبال عهد به تایید فتوای معروف، محققان و طلاب اکثری را در حلقات درس وی حاضر ایجاد کرد.[۲۲] شمس الدین محمد بن علی عاملی و صاحب و مالک معالم از شاگردان وی میباشند.[۲۳]

برخی علماء و اثرها علمی آن ها درین زمان

محی الدین بن محمود نجفی (متوفی ۱۰۳۰ق) در شعر و وقار دستی داشت.[۲۴]
رکن الدین علی قُهپایی از شاگردان مدرسه اردبیلی، در دانش ماجرا و رجال متبحر بود و کتاب مجمع الرجال وی از اثر ها دیگرش مشهورتر میباشد.[۲۵]
ملا عبداللّه یزدی (متوفی ۹۸۱ق) مؤلف لبه بر قسمت منطق تهذیب المنطق و الکلام تاثیر تفتازانی وابسته به همین عصر حوزه نجف بوده و کتاب وی همچنان یکی‌از درسنامه‌های رایج در ناحیههای علمیه میباشد.[۲۶]
روضه خوان ابوالحسن فتونی عاملی نجفی (متوفی ۱۱۴۰ق) که از وی تحت عنوان افقه المحدثین خاطر گردیده، مالک نوشته‌هایی زیرا مرآة الانوار در تعبیروتفسیر و ضیاءالعالمین در صحبت میباشد. کتاب اخیر در زمره مفصّل‌ترین تألیفات کلامی به شمار می‌رود.[۲۷] او همینطور کتابی با تیتر تنزیه القمیین در نفی نسبت تشبیه و رؤیت به محدّثان قم، نگاشته میباشد.

محققان و اثرها علمی آنها درین عصر

با همگی این وضع، در‌این عصر نیز حوزه نجف از تکاپوی علمی بدور نماند. از ابوعلی طوسی، فرزند روضه خوان طوسی، (متوفی ۵۱۵) اثری زیرا المرشد الی سبیل المتعبد و الامالی به مکان باقی‌مانده میباشد. او نزد علمای شیعه باعنوان موءثر ثانی آوازه دارااست.[۱۴] ابن شهرآشوب مازندرانی، ابوعلی فضل و ادب بن حسن طبرِسی مؤلف مجمع البیان و ابوعبدالله حسین بن احمدبن طحّال مقدادی تربیت یافتگان محضر اویند.[۱۵] همینطور روحانی ابوالوفاء عبدالجبار رازی، روحانی ابومحمدحسن بن بابویه قمی و روحانی ابوعبدالله محمدبن هبةالله طرابلسی معاصران وی و جملگی از شاگردان پدرش در حوزه علمیه نجف بوده‌اند.[۱۶] کتاب تفصیل کافیه ابن حاجب و تفصیل قصائد ابن ابی الحدید از نجم الائمة رضی الدین محمد استرآبادی (متوفی ۶۸۶)[۱۷] الایماقی فی گستردن الایلاقی و گستردن تعریب الزبدة در طب از عبدالرحمان بن عتائقی از علمای حلّه و آن‌گاه نجف اشرف[۱۸] و التنقیح الرایع فی تفصیل مختصرالشرایع مقداد بن عبداللّه سیوری پر اسم و رسم به فاضل مقداد (متوفی ۸۲۶)[۱۹] برای مثال اثر ها پژوهشگرانِ این عصر حوزه نجف تشریفات ترحیم مشهد میباشد.

عصر پژوهشگر اردبیلی
از نصفه دوم قرن دهم رونق علمی به حوزه نجف رجوع و برگشت. اقدامات اثرگذاری زیرا سهل ساختن دسترسی به آب‌شرب از روش حفر رودها به وسیله صفویه و تشکیل داد قلعه‌های پایدار و تأمین امنیت جانی ساکنان، تحت عنوان کارداران شکوفایی دوباره حوزه نجف شمرده شد‌ه‌است؛[۲۰] اما قبل از صفویان، برخی فرمانروایان و امیران ایلخانی و جلایری با رویکردی سیاسی به احیای نجف با ماهیت شیعی در قبال بغداد با اکثریت سنی به اقدامات مشابهی دست زده، البته موفقیت چندانی استخراج نکرده بودند.[۲۱]

برخی معتقدند مولی احمد بن اردبیلی در بازیابی رونق حوزه علمیه نجف نیز موثر بوده میباشد. حضور پژوهشگر اردبیلی در حوزه نجف و مورد قبول افتادن مدرسه دینی وی، یعنی تتبع در روایات و اعتنا به روایات درست السند ـ که چه بسا گزینه بی‌اعتنایی یا این که اعراض فقهای سَلَف قرار گرفته بودـ در قبال عهد به تایید فتوای معروف، محققان و طلاب اکثری را در حلقات درس وی حاضر ایجاد کرد.[۲۲] شمس الدین محمد بن علی عاملی و صاحب و مالک معالم از شاگردان وی میباشند.[۲۳]

برخی علماء و اثرها علمی آن ها درین زمان

محی الدین بن محمود نجفی (متوفی ۱۰۳۰ق) در شعر و وقار دستی داشت.[۲۴]
رکن الدین علی قُهپایی از شاگردان مدرسه اردبیلی، در دانش ماجرا و رجال متبحر بود و کتاب مجمع الرجال وی از اثر ها دیگرش مشهورتر میباشد.[۲۵]
ملا عبداللّه یزدی (متوفی ۹۸۱ق) مؤلف لبه بر قسمت منطق تهذیب المنطق و الکلام تاثیر تفتازانی وابسته به همین عصر حوزه نجف بوده و کتاب وی همچنان یکی‌از درسنامه‌های رایج در ناحیههای علمیه میباشد.[۲۶]
روضه خوان ابوالحسن فتونی عاملی نجفی (متوفی ۱۱۴۰ق) که از وی تحت عنوان افقه المحدثین خاطر گردیده، مالک نوشته‌هایی زیرا مرآة الانوار در تعبیروتفسیر و ضیاءالعالمین در صحبت میباشد. کتاب اخیر در زمره مفصّل‌ترین تألیفات کلامی به شمار می‌رود.[۲۷] او همینطور کتابی با تیتر تنزیه القمیین در نفی نسبت تشبیه و رؤیت به محدّثان قم، نگاشته میباشد.